- door Gerard Otten -

Als we het hebben over parken in Breda denken we natuurlijk meteen aan het Valkenberg. Ook het Wilhelminapark en het Van Sonsbeeckpark vervullen met verve hun rol in het Bredase parkenstelsel. Andere parken zijn minder bekend. Vlak buiten de Singelgracht in Breda ligt het Van Koolwijkpark als een onbekend pareltje in het groen. Enigszins verscholen tussen villa’s met grote tuinen ligt hier de zogenaamde Engelse Tuin. Als we er een bezoek aan brengen zien we een vijver, omgeven door een terras en pergola’s, meer passend bij een paleis of een groot gebouw dan als element van een villapark. Voor de mensen die wat meer ingevoerd zijn in de geschiedenis van dit park is het Van Koolwijkpark, of het Brabantpark zoals het vroeger heette, vooral bekend als het park waar vlak na de Tweede Wereldoorlog de Claudius Prinsenlaan brutaal dwars doorheen werd gelegd. Onder het ‘oude’ Brabantpark, of Van Koolwijkpark, om alle misverstanden te
vermijden, verstaan we hierna het gebied tussen de Brabantlaan en de Lovensdijkstraat en tussen de Wilhelminasingel en de Beverweg. Het park bestaat uit het plantsoen langs de Wilhelminasingel (met de Poolse Kapel), doorsneden door de Claudius Prinsenlaan, relicten rond deze Claudius Prinsenlaan, het verborgen voetpad aan de achterzijde van de villa’s aan de Hertog Hendriklaan en de Brabantlaan, de voornoemde Engelse Tuin en een plantsoen tussen de Claudius Prinsenlaan en de Lovensdijkstraat, ten oosten van het bejaardencomplex Vredenbergh. Op dit park zullen wij nu onze aandacht richten. Zoals hierna zal blijken is hier sprake van een dramatisch generatieconflict tussen stedenbouwkundigen van vlak voor en van vlak na de Tweede Wereldoorlog. Het park is kort voor de oorlog voltooid en al korte tijd na die oorlog werd besloten de Claudius Prinsenlaan door het park te leggen. De oorspronkelijke aanleg van het villapark is nog maar met moeite te herkennen. In tijd liggen deze twee gebeurtenissen vlak bij elkaar, maar in deze korte tijdspanne is de visie op de stedenbouw ingrijpend veranderd. Opvallend is dat de burgerij, ook direct omwonenden, deze gang van zaken gelaten aanvaard heeft. Men zag wel dat, gegeven de nieuwe ontwikkelingen, er geen andere mogelijkheid was.

Het hele artikel kunt u nu downloaden: Het van Koolwijkpark